Ga naar de inhoud

Om een mooi afscheidsmoment voor te bereiden, kan je soms hulp gebruiken van lieve ondernemers. Een uitvaartbegeleider die meedenkt en naar je verhaal en wensen luistert is goud waard.

We verzamelen hier graag de gegevens van een aantal mensen waar wij al goede ervaringen mee hadden of mooie verhalen over hoorden.
Aarzel ook niet om jouw ervaring te delen zodat we deze lijst indien nodig kunnen bijsturen en aanvullen.

Rituelen kunnen een mooie en zachte manier zijn om samen afscheid te nemen. Ze helpen om even stil te staan, om gevoelens te delen en om verbondenheid te voelen met elkaar. Wanneer woorden tekortschieten, kunnen kleine handelingen helpen om emoties een plaats te geven. Rituelen geven structuur aan een moeilijk moment en kunnen een gevoel van samen dragen creëren. Veel families ervaren ook dat rituelen niet alleen tijdens de afscheidsdienst betekenisvol zijn, maar later opnieuw houvast kunnen bieden. Sommige rituelen kan je op bijzondere dagen opnieuw herhalen, zoals een verjaardag, een herdenkingsdag of gewoon op momenten waarop het gemis extra voelbaar is. Andere rituelen kunnen zelfs een plaats krijgen in het dagelijkse leven van een gezin.

Er zijn heel veel manieren om een ritueel een plaats te geven tijdens een afscheidsdienst.
Bijvoorbeeld:

Samen licht brengen
Genodigden kunnen één voor één een kaarsje aansteken. Zo ontstaat er langzaam een kring van licht rond het kistje of de urne. Sommige families steken later op speciale dagen opnieuw een kaarsje aan. Je kan ook werken met een hele grote kaars die je dan kan meenemen naar huis en op bijzondere momenten kan aansteken.

Samen zingen of muziek maken
Een lied dat bij jullie kind past kan samen gezongen worden of zacht gespeeld worden op een instrument. Dat lied kan later ook een moment van herinnering worden. Er bestaan ook artiesten of websites die een persoonlijk nummer kunnen maken afgstemd op jullie verhaal.

Babbelbellen
Vooral bij een afscheid van een kind kan dit een zacht en poëtisch moment zijn. Vraag aan iedereen om nog een wens in gedachten te nemen voor het kind en laat ze deze in de bellen blazen. Als de bellen knappen is de wens aangekomen.

Ballonnen oplaten
Sommige families kiezen ervoor om samen ballonnen op te laten als symbool voor liefde en gedachten die mee omhoog gaan. Bekijk zeker eerst de richtlijnen van de plek waar je dit ritueel wil doen. Kies voor biologisch afbreekbare balonnen en linten.

Een boom of plant planten
Dit kan tijdens de afscheidsdienst gebeuren of samen op een later moment. Een boom of plant kan een blijvende plek van herinnering worden waar jullie later nog naartoe kunnen gaan. Zo kan je kiezen voor een olijfboom in een pot of het echt aanplanten van een treurwilg. Een vlinderstruik is ook altijd een heel mooie optie.

Bloemen neerleggen
Genodigden kunnen één voor één een bloem neerleggen bij het kistje of de urne. Dit kan één specifieke bloem zijn of bloemen in één bepaalde kleur. Wil je deze graag langer bewaren? Ga dan voor bloemen die erna gedroogd kunnen worden of kies voor gehaakte bloemen of bloemen uit papier.

Briefjes of wensen verzamelen
Mensen kunnen een wens, herinnering of boodschap schrijven en die ophangen in een herinneringsboom of neerleggen bij de urne, kist of foto. Die briefjes kunnen later in een herinneringsboek worden verzameld.

Samen iets loslaten in de natuur
Bijvoorbeeld bloemblaadjes in het water laten drijven, bladeren meegeven met de wind of zaadjes planten.

Steentjes beschilderen
Mensen kunnen een klein steentje beschilderen met een hartje, naam of symbool en dit bij het afscheid neerleggen of later op een herinneringsplek leggen. Ga je graag een stapje verder? Ontdek dan onze DIY Koesterstenen en maak stenen die genodigden kunnen laten reizen.

Papieren bootjes laten varen
Bij een afscheid aan water kunnen kleine papieren bootjes met een wens of naam erop te water worden gelaten. In onze webshop kan je ook mooie papieren bootjes vinden waarin je een kaarsje kan zetten om op het water te drijven.

Vogeltjes of vlinders loslaten (symbolisch)
In plaats van echte dieren worden soms papieren vlinders of vogels uitgedeeld die mensen samen loslaten of ophangen.

Een herinneringsdoos vullen
Tijdens de dienst kunnen mensen kleine briefjes, tekeningen of symbolen in een doos leggen die later een herinneringsdoos wordt voor het gezin.

Handafdrukken of vingerafdrukken maken
Genodigden kunnen met verf een vingerafdruk op een canvas of kaartje zetten. Je kan zo samen een herinneringsboom maken, vogeltjes of andere ontwerpen. Zo ontstaat een gezamenlijke herinnering van iedereen die erbij was die dag.

Een wenslint rond het kistje of urne
Iedereen kan een lint met een wens of naam rond het kistje leggen of erover draperen. Je kan deze linten zelf maken, aankopen of laten meebrengen.

Samen een gedicht afmaken
Een korte zin kan worden voorgelezen waarbij aanwezigen om de beurt een woord of gedachte toevoegen. Bijvoorbeeld:

  • Jij bent voor mij…
  • Ik neem je mee naar…
  • Voor mij ben jij nu…
  • Ik zal aan je denken als ik…

Windmolentjes plaatsen
Bij een afscheid buiten kan je windmolentjes een plek geven. De beweging in de wind kan een zacht en mooi moment creëren. Ook hier kan je kiezen om er zelf uit te delen of genodigden om er eentje mee te nemen. Op onze website kan je ook een DIY versie (LINK) vinden om te personaliseren.

Een kring van handen
Aan het einde van de viering kunnen aanwezigen even hand in hand staan rond het kistje of de urne voor een moment van stilte. Dit zorgt voor verbinding en een hecht moment van samenzijn.

Zoals bij alles rond een afscheid geldt ook hier: kies vooral wat bij jullie en jullie kind past. Eén eenvoudig ritueel kan soms al heel veel betekenen op het moment van afscheid, maar ook in de tijd die daarna komt.

De plaats waar het afscheid plaatsvindt, kan veel betekenen voor de sfeer van het moment. Sommige ouders kiezen voor een klassieke locatie, zoals een aula of een kerk. Anderen zoeken een plek die dichter aansluit bij hun gezin, hun kind of de herinneringen die jullie samen hebben. Het is dus zeker nuttig om eens na te gaan of voor jullie een plek is die echt heel betekenisvol is. Misschien zijn jullie tijdens de zwangerschap ergens gaan wandelen of hebben jullie veel in de tuin gewerkt. Voor ouders van een opgroeiend kind kan het mooi zijn om stil te staan bij plekken die betekenis hadden voor hun kind. Misschien was er een plek waar jullie vaak naartoe gingen, een favoriete speelplek, een hobbyclub of een plek waar jullie als gezin graag samen waren. Ook hier bestaat er geen juiste of foute keuze. Het belangrijkste is dat de locatie voor jullie goed voelt.

Een afscheidsmoment kan op heel verschillende plekken plaatsvinden.
Bijvoorbeeld:

  • thuis, in de woonkamer of in de tuin
  • in een park, bos of natuurgebied
  • op een kinderboerderij of boerderij
  • op een speelplein of speeltuin waar jullie kind graag kwam
  • in een zaal van een school, vereniging of jeugdbeweging
  • in een sportclub of sporthal
  • op een strand, aan een meer of aan een rivier
  • in een serre, kas of bloemenpluktuin
  • in een culturele ruimte zoals een kleine theaterzaal
  • op een religieuze plek die voor jullie belangrijk is, zoals een kerk, moskee, synagoge of tempel

Een afscheidsdienst kan zowel binnen als buiten plaatsvinden. Buiten kan de natuur soms rust en ruimte geven, terwijl een binnenlocatie meer beschutting en intimiteit kan bieden. Het kan ook helpend zijn om in jullie eigen netwerk rond te kijken. Misschien kent iemand een tuin, een zaal, een schuur, een atelier of een andere plek die ter beschikking kan worden gesteld. Zo’n persoonlijke locatie kan het afscheid nog warmer en betekenisvoller maken.

Een mooie plek hoeft bovendien niet groot of duur te zijn. Vaak is een eenvoudige plek, waar jullie je veilig en gedragen voelen door de mensen rondom jullie, al meer dan voldoende. Zoals bij alle keuzes rond een afscheid: probeer vooral te zoeken naar een plek die past bij jullie gezin en bij wie jullie kind was. Dat maakt het afscheid vaak nog persoonlijker en betekenisvoller.

Praktische aandachtspunten bij het kiezen van een locatie

Wanneer je een plek kiest voor de afscheidsdienst of het levensfeest, kan het helpend zijn om ook even stil te staan bij enkele praktische zaken. Dat kan rust geven bij de voorbereiding. Enkele vragen die je jezelf kan stellen:

Is de locatie goed bereikbaar?
Denk aan parkeermogelijkheden of openbaar vervoer, zeker wanneer er familie of vrienden van verder weg komen.

Is er voldoende ruimte voor de genodigden?
Sommige families kiezen voor een kleine, intieme setting, anderen willen een grotere groep mensen de kans geven om aanwezig te zijn.

Zijn er zitplaatsen voorzien?
Voor oudere mensen of families met jonge kinderen kan het fijn zijn wanneer er voldoende stoelen of bankjes zijn.

Is de locatie geschikt voor het weer?
Wanneer je voor een plek buiten kiest, kan het helpend zijn om na te denken over een alternatief bij regen of koud weer.

Is er stromend water? Voorzie je na de dienst iets om te eten en te drinken denk er dan aan of je stromed water nodig hebt om af te wassen. Water kan ook belangrijk zijn om vaasjes te vullen voor bloemen.

Is er elektriciteit of geluidsvoorziening nodig?
Als jullie muziek willen afspelen of iemand een microfoon nodig heeft, kan het handig zijn om dit vooraf te bekijken.

Zijn er sanitaire voorzieningen?
Bij langere diensten of grotere groepen kan dit belangrijk zijn.

Is er ruimte voor kinderen?
Wanneer er veel vriendjes, klasgenootjes of neefjes en nichtjes aanwezig zijn, kan een plek waar kinderen even kunnen bewegen of spelen rust geven.

Is de plek persoonlijk en betekenisvol voor jullie?
Naast alle praktische zaken blijft dit misschien wel de belangrijkste vraag. Een plek waar jullie je als gezin verbonden mee voelen, kan het afscheid nog warmer en persoonlijker maken.

Woorden vinden voor een afscheid

De juiste woorden vinden om afscheid te nemen van je baby of kind is bijna onmogelijk. Het alfabet kent te weinig letters en de emoties die je voelt zijn vaak zo groot dat ze moeilijk in woorden te vatten zijn. Toch kunnen woorden ook helpend zijn. Voor sommige ouders voelt het belangrijk om tijdens de afscheidsdienst nog iets uit te spreken over hun kind: een herinnering, een gedachte, een brief of een paar zinnen die recht uit het hart komen. Sommige ouders vinden woorden vrij makkelijk. Andere ouders krijgen op dat moment niets over de lippen en dat is helemaal begrijpelijk.

Volg vooral je eigen ritme en gevoel. Je hoeft niets te zeggen als dat te moeilijk voelt. Het kan ook helpend zijn om:

  • je woorden vooraf op papier te zetten
  • iemand anders je tekst te laten voorlezen
  • samen met iemand een tekst te schrijven
  • een gedicht of fragment uit een boek te gebruiken

Sommige ouders kiezen ervoor om hun woorden te laten projecteren op een scherm, terwijl er muziek speelt. Zo kunnen de aanwezigen de tekst rustig lezen zonder dat iemand hem hoeft voor te dragen. Je kan ook familieleden, vrienden, leerkrachten of klasgenootjes uitnodigen om een korte herinnering, een gedicht of een boodschap te delen tijdens de dienst. Bij een afscheid van een baby of kind hoeft niets perfect te zijn. Soms zijn een paar eenvoudige woorden of een lied dat voor jullie betekenis heeft al genoeg.

Muziek die raakt

Muziek kan een bijzondere plaats krijgen tijdens een afscheidsdienst. Soms kan een lied precies datgene uitdrukken waar woorden tekortschieten. Veel ouders kiezen muziek die verbonden is met hun kind of met hun gezin. Dat kan bijvoorbeeld zijn:

  • een lied dat jullie vaak thuis luisterden
  • een nummer dat je kind graag zong of hoorde
  • een lied dat tijdens de zwangerschap vaak werd gespeeld
  • een slaapliedje dat je vaak zong
  • een rustig muziekstuk dat helpt om even stil te worden
  • een mooi stuk filmmuziek

Soms wordt muziek gebruikt bij het begin of einde van de dienst, maar het kan ook een rol spelen tijdens een ritueel of een moment van herinnering. Het hoeft niet altijd klassieke of rustige muziek te zijn. Voor sommige families voelt het juist goed om een lied te kiezen dat iets vertelt over wie hun kind was. Denk bijvoorbeeld aan kinderliedjes.

Inspiratie voor muziek

Omdat muziek voor veel gezinnen een belangrijke rol speelt, maakten we een inspirerende Spotify-playlist met liedjes die ouders vaak kiezen bij een afscheid of hun troost. Misschien vind je daar een lied dat bij jullie verhaal past. Denk je zelf aan een nummer dat nog niet in onze lijst staat? Laat het ons zeker weten. Zo kunnen we de playlist blijven aanvullen met muziek die voor andere families ook betekenisvol kan zijn.

Een klein liedje om samen te zingen

De grote kindervriend Kapitein Winokio schreef speciaal voor het Berrefonds en de Koesterkoffer een klein liedje dat ook gebruikt kan worden bij een afscheid. Het partituur van dit liedje kan je hier terugvinden, zodat het ook op een instrument kan worden gespeeld. Het lied kan bijvoorbeeld:

  • zacht gespeeld worden tijdens de dienst
  • live gebracht worden met de gitaar
  • samen gezongen worden
  • gebruikt worden bij een ritueel of moment van herinnering

Muziek delen met anderen

Soms is muziek zo verbonden met jullie kind dat het ook mooi kan zijn om deze te delen met anderen. Het kan dan ook een idee zijn om bijvoorbeeld een spotifylijst te maken met de liedjes van tijdens de dienst of die jullie troost geven. Deze kan je dan delen met anderen die voor jullie betekenisvol zijn of de mensen die naar de dienst komen. Je kan ze op een kaartje zetten met een QR-code naar de lijst of verwerken in een boekje dat tijdens de dienst uitgedeeld wordt. Je kan er zelfs voor kiezen om anderen ook nummers te laten toevoegen aan je lijst.

Laat muziek en woorden vooral vertellen wie jullie kind was en wat hij of zij voor jullie betekende.

Elke afscheidsdienst is uniek. Sommige ouders kiezen voor een eenvoudige en rustige viering, anderen geven het afscheid een persoonlijk thema dat past bij hun kind of gezin. Er bestaat geen juiste of foute manier. Het belangrijkste is dat het afscheid voelt als een warme weerspiegeling van jullie kind en van jullie liefde. Hieronder delen we enkele ideeën die families soms inspirerend vinden.

Licht en warmte

Kaarsjes of andere lichtbronnen brengen vaak een gevoel van rust, warmte en verbondenheid. Ze kunnen helpen om een zachte en intieme sfeer te creëren tijdens de afscheidsdienst. Soms worden de kaarsjes aangestoken door verschillende mensen: ouders, broers of zussen, grootouders, klasgenootjes of vrienden. Zo ontstaat er een moment waarin iedereen samen licht en warmte rond jullie kind brengt. Op ons Pinterestbord verzamelen we ook inspiratie om een ruimte zacht en persoonlijk aan te kleden.

Je kan bijvoorbeeld:

  • kaarsjes plaatsen rond het kistje of de urne
  • mensen uitnodigen om tijdens de dienst een kaarsje aan te steken
  • kaarsjes uitdelen aan genodigden zodat iedereen samen licht brengt
  • werken met lantaarntjes of lichtjeswandeling

Een thema dat bij je kind past

Sommige ouders kiezen ervoor om het afscheid te laten aansluiten bij iets dat belangrijk was in het leven van hun kind of hun droom als gezin. Zijn jullie zwanger geraakt op skivakantie dan kan dit een haakje zijn. Hield jullie kind van de clown die hem wekelijks kwam opvrolijken in het ziekenhuis? Ook daar kan je rond werken op de viering. Zo kan de clown misschien langskomen op de viering zelf of een filmpje inspreken met een warme anekdote.

Nog enkele andere bijvoorbeelden zijn:

  • een lievelingskleur die terugkomt in bloemen, linten of kleding
  • een dierenthema voor een kind dat dol was op dieren
  • sterren, vlinders of regenbogen
  • een symbool of afbeelding van het geboortekaartje
  • iets dat te maken had met een hobby of passie van jullie kind

Zo kan een kind dat van dieren hield omringd worden door kleine knuffeldiertjes of afbeeldingen van dieren. Voor een kind dat van de natuur hield kunnen bladeren, bloemen of takjes gebruikt worden. Het hoeft niet groots te zijn. Soms zit het thema in kleine details die voor jullie veel betekenen.

Symbolen die vaak gebruikt worden bij een afscheid van een kind

Sommige ouders kiezen ervoor om een symbool een plaats te geven tijdens de afscheidsdienst. Een symbool kan helpen om gevoelens uit te drukken die moeilijk in woorden te vatten zijn. Vaak worden symbolen gekozen die te maken hebben met licht, groei, herinnering of verbondenheid. Je kan één symbool kiezen, maar ook verschillende elementen laten terugkomen in kleine details tijdens de dienst.

Enkele symbolen die families soms gebruiken:

Vlinders
Vlinders worden vaak gezien als een symbool voor verandering, kwetsbaarheid en vrijheid. Ze kunnen terugkomen in tekeningen, decoratie of kleine symbolen die mensen meenemen naar huis.

Sterren
Sommige ouders gebruiken de sterren om naar hun kind(je) te verwijzen. Je kan kiezen voor sterren op de uitnodiging, kaarsjes in de vorm van sterren of kleine sterretjes die mensen kunnen meenemen.

Regenbogen
Een regenboog kan symbool staan voor hoop en verbinding tussen hemel en aarde. Voor sommige gezinnen voelt dit beeld troostend.

Ballonnen of bellen
Zeepbellen of ballonnen die opstijgen worden soms gebruikt als symbool voor loslaten en herinnering. Zeker bij een afscheid van een kind kan dit een zacht en visueel moment zijn.

Bloemen en planten
Bloemen staan vaak voor leven en herinnering. Sommige families kiezen een specifieke bloem die bij hun kind past of planten later een boom of struik ter herinnering.

De ruimte persoonlijk aankleden

De plek waar het afscheid plaatsvindt kan je op een eenvoudige manier persoonlijk en warm maken. Soms zijn het kleine dingen die de ruimte een zachte sfeer geven. Enkele ideeën die families soms gebruiken:

Foto’s en herinneringen
Een tafel met foto’s, tekeningen of voorwerpen die bij jullie kind horen kan een mooie plek zijn waar mensen even kunnen stilstaan.

Lievelingsvoorwerpen
Een knuffel, speelgoedautootje, boek of iets dat jullie kind graag gebruikte kan een warme plek krijgen tijdens de dienst.

Kleuren die bij jullie kind passen
Sommige families kiezen een kleur die belangrijk was voor hun kind en laten die terugkomen in bloemen, linten of kaarsjes. Het kan ook de kleur van de genderreveal zijn of het geboortekaartje.

Tekening of kunstwerk van het kind of vriendjes
Een tekening van jullie kind kan een bijzondere plaats krijgen in de ruimte of op het kistje. Was jullie kindje nog te klein? Gebruik dat tekeningen van nichtjes en neefjes.

Natuur elementen
Takjes, bladeren, bloemen of stenen kunnen een rustige en natuurlijke sfeer creëren.

Een herinneringshoekje

Een plek waar mensen een briefje, tekening of wens kunnen achterlaten kan later een waardevolle herinnering worden. Je hoeft de ruimte niet uitgebreid te versieren. Vaak zijn een paar persoonlijke elementen al voldoende om de plek betekenisvol te maken. Je kan hier ook een mooie olijfboom of houten boom zetten waarin er dingen kunnen gehangen worden.

Een klein aandenken

Soms wordt er tijdens of na de dienst een klein aandenken uitgedeeld. Dat kan een mooie manier zijn om mensen iets tastbaars mee te geven dat hen aan jullie kind herinnert. Je mag daarbij gerust verder denken dan een klassiek gedenkprentje. Ook hiervoor verzamelden we een bord vol inspiratie op ons Pinterest.

Enkele voorbeelden:

  • zonnebloemzaadjes of vergeet-me-nietjes
  • een klein doosje vol “kusjes en knuffels”
  • een theelichtje met de naam van je kind
  • een snoephartje of kleine traktatie
  • een kaartje met een foto of tekening
  • een spotifylijst met muziek van de viering

Foto’s en beelden

Het kan misschien vreemd klinken, maar sommige families kiezen ervoor om de afscheidsdienst te laten fotograferen of filmen. Op het moment zelf voelt dat soms als een moeilijke keuze. Toch horen we van ouders die hiervoor kozen vaak dat ze later dankbaar zijn dat ze dit moment nog eens kunnen bekijken of delen met mensen die er niet bij konden zijn. Een foto of video kan ook helpen om later samen met broers, zussen of familie herinneringen aan het afscheid te bewaren. Er bestaan afscheidsfotografen die hier heel veel ervaring mee hebben of misschien is er wel iemand uit jullie kring die dit wil opnemen.

Napraten en samenzijn

Na de viering zijn er veel verschillende mogelijkheden. Ook hier volgt ieder gezin zijn eigen gevoel. Sommige families vinden het fijn om nog even samen te zijn met de mensen die aanwezig waren. Andere gezinnen voelen net de behoefte om na de dienst tijd voor zichzelf te nemen. Ook dat is helemaal oké. Weet ook dat zulke momenten van samenzijn niet noodzakelijk meteen na de afscheidsdienst moeten plaatsvinden. Ze kunnen evengoed later komen, bijvoorbeeld op een verjaardag of een andere betekenisvolle dag.

Enkele ideetjes

  • een kleine drink, snoepbuffet of broodjesmaaltijd
  • samen een wandeling te maken
  • pannenkoeken of iets warms te eten
  • samen een boom of vlinderstruik te planten
  • een plek te bezoeken die betekenis had voor jullie kind
  • ijsjeskar laten komen

Volg jullie eigen gevoel

Zoals je ziet zijn er heel veel verschillende manieren om een afscheidsdienst vorm te geven. Probeer vooral te kiezen wat voor jullie goed voelt en wat past bij wie jullie kind was. Kleine persoonlijke elementen maken een afscheid vaak bijzonder en betekenisvol.

We hopen dat deze ideeën jullie een beetje kunnen helpen bij het vormgeven van een warme viering.

Voor sommige ouders voelt het vanzelfsprekend om een afscheidsdienst of levensfeest zoals sommige ouders het noemen open te stellen voor iedereen die hun kind kende of voor iedereen waar ze steun aan hebben. Andere ouders kiezen er bewust voor om het moment in kleine, intieme kring te houden. Er bestaat hierin geen juiste of foute keuze. Het belangrijkste is dat het afscheid past bij jullie gezin en bij wat voor jullie op dat moment goed voelt.

Soms vinden ouders het fijn om ook kinderen uit de leefwereld van hun kind uit te nodigen, zoals klasgenootjes of vriendjes van een sportclub. Voor hen kan het helpen om samen afscheid te nemen en hun verdriet een plaats te geven. Twijfel je of kinderen aanwezig kunnen zijn? Overleg gerust met de ouders van de andere kinderen en met de school of begeleiders. Vaak kunnen zij mee helpen om kinderen voor te bereiden op wat ze zullen meemaken. Je kan hen tijdens de het afscheidsmoment of levensfeest ook even apart nemen om iets op hun maat uit te werken. Kijk naar onze inspiratiepagina met ideeën.

Neem samen rustig de tijd om te bespreken wie jullie er graag bij willen hebben. Dat kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • framily
  • buren of mensen uit jullie omgeving
  • vriendjes of klasgenootjes van jullie kind
  • leerkrachten of mensen van de school
  • sportgenootjes of leiding van hobby’s
  • collega’s
  • zorg- en hulpverleners

Uitnodiging

Voor sommige ouders voelt een klassieke rouwbrief het meest passend om mensen uit te nodigen voor het afscheid van hun baby of kind. Andere ouders kiezen ervoor om de uitnodiging persoonlijker te maken, zodat ze beter aansluit bij wie hun kind was. Ook hier bestaat er geen juiste of foute manier. Je mag helemaal je eigen gevoel volgen.

Sommige ouders verwerken bijvoorbeeld:

  • een tekening van hun kind op de uitnodiging
  • een afbeelding of symbool dat bij hun kind past
  • het geboortekaartje dat al klaar lag
  • een foto of een klein detail uit het leven van hun kind

Zo wordt de uitnodiging al een eerste, zachte herinnering aan jullie kind.

Je kan de uitnodiging ook gebruiken om mensen te betrekken bij het afscheid. Zo kan je er bijvoorbeeld op vermelden dat genodigden:

  • een kleuraccent dragen dat voor jullie betekenisvol is
  • een lievelingsbloem van jullie kind meebrengen
  • een knuffeltje, autootje of klein symbool meenemen
  • een gift doen aan een goed doel dat voor jullie belangrijk is

Sommige ouders voegen bij de uitnodiging ook een klein kaartje, papieren bloem/ster/vlinder of herfstblaadje toe waarop mensen een wens, herinnering of boodschap kunnen schrijven. Dat kaartje kunnen genodigden meebrengen naar de afscheidsdienst. Tijdens of na de dienst kunnen deze briefjes bijvoorbeeld:

  • in een herinneringsboom gehangen worden
  • op of naast het kistje of de urne gelegd worden
  • verzameld worden in een mandje of doosje

Na de dienst kunnen deze briefjes in een herinneringsboek geplakt worden. Zo ontstaat er een warm en tastbaar aandenken aan iedereen die jullie kind en jullie gezin een hart onder de riem wilde steken. Zoals bij zoveel keuzes rond een afscheid geldt ook hier: volg vooral wat voor jullie goed voelt. De uitnodiging mag een eerste kleine stap zijn in het vormgeven van een persoonlijk afscheid.

Tijdens de afscheidsdienst kan je mensen ook uitnodigen om een boodschap, wens of herinnering neer te schrijven.

Hoe kan je een afscheidsdienst noemen?

Veel families kiezen bewust voor een andere benaming dan “begrafenis” of “uitvaart” wanneer ze afscheid nemen van hun baby of kind. Die woorden kunnen zwaar aanvoelen en voelen voor sommige ouders niet helemaal passend bij het leven en de liefde die ze willen benadrukken. Daarom kiezen veel gezinnen voor een naam die zachter klinkt of die beter uitdrukt wat het moment voor hen betekent: een moment van herinneren, van samen zijn en van liefdevol afscheid nemen. Er zijn heel wat benamingen mogelijk. Sommige klinken warm en persoonlijk, andere eerder rustig en ceremonieel.

Zo spreken families bijvoorbeeld over een:

  • levensfeest of levensviering
  • herinneringsfeest of herinneringsviering
  • viering van liefde en herinnering
  • herdenkingsdienst
  • afscheidsmoment
  • lichtviering
  • vlinderviering
  • sterrenviering
  • koestermoment
  • feest
  • samenkomst in herinnering aan …
  • samenzijn rond het afscheid van …
  • moment om … te herinneren

Welke benaming je ook kiest: er bestaat geen juiste of foute keuze. Kies vooral woorden die voor jullie goed voelen en die passen bij wie jullie kind was en bij het afscheid dat jullie willen vormgeven.

Woorden

Woorden vinden voor op een rouwbrief/uitnodiging bij het overlijden van een baby of kind is vaak ontzettend moeilijk. Wat je voelt is zo groot dat het soms bijna niet in woorden te vatten is. Toch kan een korte zin of gedachte helpen om iets uit te drukken van de liefde, het gemis en de verbondenheid die blijven bestaan. Sommige ouders kiezen voor een eenvoudige, zachte zin. Anderen vinden troost in een korte quote, een stukje poëzie of een symbolische gedachte. Er bestaat hierin geen juiste of foute keuze. Kies vooral woorden die voor jullie goed voelen en die passen bij wie jullie kind was.

Ter inspiratie verzamelden we hieronder enkele korte zinnen die ouders soms gebruiken op een rouwbrief of uitnodiging voor een afscheidsmoment. Misschien helpt één ervan om te verwoorden wat jullie in je hart voelen.

  • Zo klein, zo geliefd, voor altijd in ons hart.
  • Voor altijd ons kind.
  • Jouw kleine voetstapjes blijven voor altijd in ons hart.
  • Liefde eindigt nooit.
  • Je was er maar even, maar je blijft voor altijd bij ons.
  • Zo stil ben je gegaan, maar zo luid blijf je in ons hart.
  • Ons kindje, voor altijd dichtbij.
  • Wat je in ons hart achterlaat, verdwijnt nooit.
  • Liefde stopt niet waar het leven eindigt.
  • Voor altijd deel van ons gezin.
  • Jij blijft onze mooiste herinnering.
  • Voor altijd geliefd, voor altijd gemist.
  • Zo klein, zo bijzonder, zo eindeloos geliefd.
  • Gedragen onder ons hart, voor altijd in ons hart.
  • Je kwam zo zacht en ging zo stil.
  • Even bij ons, voor altijd van ons.
  • Een sterretje aan de hemel, een lichtje in ons hart.
  • Zoals een vlinder zacht vertrekt, zo blijf jij in onze gedachten.
  • Jouw licht blijft altijd bij ons.
  • Liefde kent geen afscheid.

Afscheid nemen van een baby of kind vraagt om bijzondere zachtheid en zorg. Op deze pagina verzamelen we liefdevolle en troostrijke vormen van omhulling en bewaring, met aandacht voor eenvoud, natuur en geborgenheid. Je vindt hier een selectie van mooie urnes, lijkwades, kistjes en manden, gemaakt uit natuurlijke materialen zoals hout en wilgentakken.

De gekozen stukken dragen elk hun eigen ambacht en warmte in zich. Ze zijn met zorg vormgegeven, vaak met de hand, en stralen rust en tederheid uit. Passend bij het kleine, kostbare leven dat herdacht wordt.

Neem vooral de tijd om rustig te kijken en te voelen wat voor jullie klopt. Er is geen haast, en geen juiste of foute keuze. Kies vooral wat goed aanvoelt voor jullie en jullie kindje. Laat je daarbij niet onder druk zetten, maar vertrouw op jullie eigen gevoel en tempo.

We hopen dat deze verzameling kan helpen om iets te vinden dat zacht aanvoelt en aansluit bij jullie verhaal, en dat een beetje houvast biedt in een moeilijke tijd. Ken je zelf nog warme, waardevolle links die helpend kunnen zijn voor andere ouders, dan mag je die altijd met ons delen.

Wanneer een baby of kind overlijdt, worden ook andere kinderen geconfronteerd met verdriet en afscheid. Dat kunnen broers of zussen zijn, neefjes of nichtjes maar ook vriendjes of klasgenootjes. Voor hen kan een afscheidsdienst een eerste kennismaking zijn met de dood. Kinderen voorbereiden op zo’n moment kan helpen om hen meer rust en houvast te geven.

Vertel vooraf wat er zal gebeuren

Kinderen voelen zich vaak veiliger wanneer ze weten wat ze kunnen verwachten. Leg daarom vooraf rustig uit hoe de afscheidsdienst ongeveer zal verlopen. Je kan bijvoorbeeld vertellen:

  • waar de uitvaart plaatsvindt
  • wie er allemaal aanwezig zal zijn
  • dat er misschien mensen zullen huilen of heel verdrietig zijn
  • dat er muziek gespeeld wordt of iemand iets zal vertellen
  • dat er een kistje of urne aanwezig kan zijn
  • dat het met momenten stil zal zijn en spelen even niet kan

Gebruik eenvoudige en eerlijke woorden. Je hoeft niet alles tot in detail te vertellen, maar het kan helpen om een duidelijk beeld te schetsen van wat er gaat gebeuren en wat ze kunnen verwachten.

Geef kinderen een keuze

Niet elk kind wil of kan aanwezig zijn op een afscheidsdienst. Het kan helpend zijn om kinderen, afhankelijk van hun leeftijd en eigenheid een keuze te geven. Sommige kinderen willen er graag bij zijn, anderen voelen zich veiliger wanneer ze op dat moment ergens anders zijn. Beide reacties zijn normaal. Je kan ook afspreken dat een kind op elk moment even naar buiten mag gaan als het te moeilijk wordt. Sommige uitvaarten worden ook gestreamd als er veel volk verwacht wordt. Het kan dan een optie zijn om thuis te volgen of samen met andere vriendjes of klasgenoten.

Betrek kinderen op hun manier

Voor veel kinderen kan het helpend zijn om een kleine rol te krijgen tijdens het afscheid. Zo voelen ze zich betrokken bij het moment. Dat kan bijvoorbeeld door:

  • een tekening te maken
  • een bloem neer te leggen
  • een knuffeltje bij het kistje te leggen
  • een kaarsje aan te steken
  • samen een liedje te zingen

Je kan kinderen ook betrekken door een mooi prentenboek of voorleesverhaal te verwerken in de dienst. Dit kan dat voorgelezen worden met alle kinderen vooraan of in een aparte ruimte. Sommige ouders kiezen ervoor om tijdens de uitvaart de kinderen die aanwezig zijn even apart te nemen om samen op iets te knutselen of naar een verhaal te luisteren. Als de kinderen dan terugkomen kunnnen ze bijvoorbeeld hun kaarsenpotje vooraan zetten of iets in een boom hangen. Sommige kinderen vinden het fijn om iets te doen, andere kinderen kijken liever gewoon toe. Beide zijn helemaal oké.

Laat alle emoties toe

Kinderen rouwen op hun eigen manier. Sommige kinderen huilen, anderen worden stil, stellen veel vragen of gaan tussendoor gewoon spelen. Al die reacties zijn normaal. Laat kinderen weten dat alle gevoelens er mogen zijn en dat het oké is om verdrietig te zijn, maar ook om even te lachen of te spelen. Hier meer over weten? Lees dan ook even onze tips rond kinderen en rouw.

Zorg voor een vertrouwd persoon

Het kan helpend zijn dat er tijdens de afscheidsdienst minstens één volwassene speciaal voor de kinderen beschikbaar is. Iemand die hen kan begeleiden, met hen naar buiten kan gaan of even bij hen kan blijven als het moeilijk wordt. Hebben jullie als ouders zelf nog heel kleine kinderen vraag dan zeker hulp. Misschien wil je hen net heel dichtbij hebben maar het kan ook zijn dat het even alemaal teveel wordt. Laat je dus zeker omringen door lieve mensen.

Blijf nadien praten

Na de afscheidsdienst kunnen kinderen nog vragen hebben of opnieuw emoties voelen. Neem tijd om te luisteren naar wat ze vertellen en blijf openstaan voor hun vragen. Soms komen die vragen pas dagen of weken later in kleine onverwachte momenten.

Kinderen op een zachte manier betrekken bij een afscheid kan hen helpen om te begrijpen wat er gebeurt en hun gevoelens een plaats te geven. Elk kind doet dat op zijn eigen tempo. Volg vooral wat voor het kind en voor jullie als gezin goed voelt.