Wanneer je een kind(je) verliest, komt er naast het verdriet ook heel wat administratie op je af. Dat kan zwaar en verwarrend aanvoelen. Op deze pagina geven we je graag op een heldere en rustige manier wat informatie over de fiscale regeling, zodat je weet wat mogelijk is en waar je recht op hebt.

Voor de fiscaliteit bestaat de mogelijkheid om je kindje als fiscaal ten laste op te nemen in het jaar van overlijden.

Ook wanneer je kindje in hetzelfde jaar geboren en overleden is, kan dit. Dat geldt sinds 2006 eveneens voor kindjes die overleden zijn bij de geboorte of na een zwangerschap van minstens 180 dagen.

We begrijpen dat dit praktische zaken zijn in een bijzonder moeilijke periode. Neem gerust de tijd om te bekijken wat voor jullie van toepassing is, eventueel samen met iemand die jullie hierbij kan ondersteunen.

Ook als je een baby verliest, heb je na een zwangerschap van 180 dagen recht op Kraamzorg. Deze kraamzorg omvat bij het verlies van een baby vooral psychosociale, pedagogische en familiale ondersteuning. Kraamverzorgenden bieden een luisterend oor en geven je advies & steun en bieden zorg voor het ganse gezin. Ook andere kinderen binnen het gezin opvangen kan tot hun pakket behoren.

Een kraamverzorgende helpt je graag met de ontvangst van bezoek of neemt een reeks huishoudelijke taken over (koken, afwassen, boodschappen, wassen en strijken, …). Ze kunnen helpen bij het onderhouden van je woning en kunnen een beperkt aantal huishoudelijke taken uitvoeren (maaltijden opwarmen, was en strijk, bedden opmaken en verschonen). Zo krijg je samen met je gezin alle tijd en ondersteuning om de eerste weken de boel, de boel te laten.

Voor kraamzorg betaal je een wettelijk bepaalde bijdrage die afhankelijk is van je inkomen en het aantal personen ten laste. Je dienstverlener berekent deze bijdrage tijdens een huisbezoek. Je kan kraamzorg aanvragen vanaf de zesde maand van je zwangerschap. De meeste bedrijven verlenen kraamzorg tot 3 maanden na de bevalling. In onvoorziene noodsituaties kunnen ze ook kraamzorg opstarten die nog niet was aangevraagd. Vraag zeker goed na wat bij je dienstverlener van toepassing is.

Tip: Verschillende organisaties en diensten (ziekenfondsen, verzekeringsmaatschappijen, bedrijven, overheden,…) komen tussen in de kosten voor kraamzorg. Laat dus zeker iemand voor je rondbellen om na te gaan waar je recht op hebt.

Meer weten? Op de website van Ferm kan je een mooi artikel vinden die de meerwaarde van kraamhulp bij het verlies van een baby heel goed weergeeft.

Bij je huwelijk kan je een trouwboekje krijgen. In dit boekje worden de gegevens van de gehuwden vermeld, en is er ook plaats voor belangrijke momenten in jullie gezin, zoals kinderen, getuigen, kerkelijke plechtigheden en gegevens over geboorte en overlijden.

Veel ouders kiezen ervoor om ook hun stilgeboren baby of overleden kindje hierin een plaats te geven. Je mag deze zelf toevoegen, als een blijvende erkenning dat je kindje deel uitmaakt van jullie gezin.

Het is goed om te weten dat het trouwboekje geen juridische waarde heeft en niet verplicht is. Voor veel ouders heeft het vooral een symbolische betekenis, als een tastbare manier om hun kindje te blijven benoemen en herinneren.

Voor alles wat met rechten, plichten en wetgeving te maken heeft, maakt de Belgische wet een duidelijk onderscheid tussen een baby die levend geboren werd en een baby die dood geboren werd. Een baby die levend geboren wordt, ongeacht de zwangerschapsduur en ongeacht hoe lang je baby geleefd heeft, krijgt juridisch dezelfde rechten als elk ander kind. Dat betekent dat er ook bepaalde administratieve verplichtingen en rechten voor ouders gelden.

De wetgeving en het administratieve taalgebruik kunnen soms hard of afstandelijk aanvoelen. Aarzel daarom niet om hulp te vragen aan iemand uit je omgeving of aan een professional als het te zwaar voelt om dit zelf uit te zoeken.

Plichten

Aangifte van geboorte

Wanneer je baby levend geboren wordt, ben je wettelijk verplicht om de geboorte aan te geven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de baby geboren is. Bij deze aangifte wordt je baby officieel geregistreerd in het bevolkingsregister.

Dit geldt altijd, ongeacht:

• hoe ver de zwangerschap gevorderd was
• hoe lang je baby geleefd heeft

Aangifte van overlijden

Wanneer je baby overlijdt, moet het overlijden worden aangegeven bij de burgerlijke stand van de plaats waar het overlijden plaatsvond. Dat kan een andere gemeente zijn dan waar je baby geboren werd. Bijvoorbeeld wanneer je baby naar een ander ziekenhuis werd overgebracht of thuis overleden is. De aangifte kan door de ouders gebeuren, maar meestal neemt de uitvaartondernemer dit op zich. Bij deze aangifte wordt een toelating voor vervoer en begrafenis of crematie afgeleverd. Wanneer de geboorteaangifte en overlijdensaangifte samen gebeuren, wordt je baby meteen opgenomen in het overlijdensregister.

Verplichting tot begrafenis of crematie

Omdat een levend geboren baby juridisch als persoon wordt erkend, geldt bij overlijden ook de wettelijke verplichting tot begraven of cremeren. De ouders mogen zelf kiezen of hun baby begraven of gecremeerd wordt. Dit is vaak geen makkelijke keuze. Lees zeker onze pagina om je op weg te helpen.

Rechten

Recht op moederschapsrust

Wanneer je baby levend geboren werd, heeft de moeder recht op moederschapsrust (bevallingsverlof) volgens de normale regels. Dit verlof blijft dus gelden, ook wanneer je baby kort na de geboorte overlijdt.

Startbedrag (geboortepremie)

Bij de geboorte van een levende baby heb je als ouder recht op een startbedrag, het vroegere kraamgeld of geboortepremie. Ook als je kindje stilgeboren wordt, heb je hier recht op als je meer dan 27w5d ver bent in de zwangerschap. Meer weten over hoe je je weken en dagen berekent? Neem dan een kijkje op onze pagina.

Vanaf 2019 spreken we in Vlaanderen van een ‘Groeipakket’. Hierin zitten onder meer het startbedrag (de vroegere kraamgeld/geboortepremie) en het basisbedrag (de vroegere kinderbijslag) vervat. Het startbedrag is een vast bedrag dat elk kind dat in Vlaanderen gedomicilieerd is, ontvangt bij de geboorte. Dat bedrag is voor elk kind gelijk en bedraagt 1.269,22 EUR. Indien je tijdens je zwangerschap nog geen startbedrag had aangevraagd, moet je dit zelf nog doen. Je hebt tijd tot vijf jaar na de geboorte.

Aanvragen van een startbedrag (kraamgeld) doe je:

• bij de uitbetaler van je huidig groeipakket (als je al kinderen hebt)
• bij een uitbetaler naar keuze (als je nog geen andere kinderen hebt)

FONS (publieke uitbetaler) en de private uitbetalers Infino, My Family, Kidslife en Parentia zijn de vijf nieuwe uitbetalers vanaf 2019. Iedere uitbetaler betaalt, zoals al het geval was in de ‘oude’ kinderbijslagregeling, dezelfde bedragen uit. De bedragen verschillen dus niet maar de uitbetalers kunnen wel eigen accenten leggen in hun dienstverlening. Let op, alle websites en formulieren van deze uitbetalers zijn gebaseerd op ‘babygeluk’ en ‘happy moments’, haal dus even diep adem voor je je aanvraag in orde brengt (of vraag iemand uit je omgeving om dit voor jou te doen, zodat je de confrontatie niet hoeft aan te gaan).

Kinderbijslag/ basisbedrag

Als je kindje stil geboren wordt of sterft binnen de eerste maand na de geboorte, heb je geen recht op een basisbedrag (vroegere kinderbijslag), behalve als je kindje toevallig op de eerste dag van de maand geboren werd. Je moet dit altijd apart aanvragen op basis van een origineel uittreksels uit de geboorteakte. Hier vind je meer informatie over specifieke situaties die jou misschien kan helpen.

Bij het overlijden van een opgroeiend kind stopt helaas ook de uitbetaling van het basisbedrag/ kindergeld. Deze stopzetting zal automatisch worden doorgevoerd, omdat het overlijden van je kind automatisch door het kadaster naar het dossier Groeipakket wordt doorgestuurd.  Als ouders moet je dus zelf geen contact opnemen met de uitbetaler of documenten doorsturen.

Het recht op kindergeld dooft uit op het einde van de maand waarin je kind(je) is overleden.  De laatste uitbetaling gebeurt nog omstreeks de 8e van de daaropvolgende maand.

Wanneer je zwanger bent, wordt de duur van de zwangerschap uitgedrukt in weken en dagen. Je hoort bijvoorbeeld: 12 weken en 3 dagen of 21 weken en 6 dagen. Dat lijkt soms verwarrend. Zeker wanneer je zelf probeert te tellen of wanneer cijfers een belangrijke rol spelen in medische beslissingen of rechten en plichten. Hieronder leggen we rustig uit hoe die telling gebeurt.

Tellen vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie

Een zwangerschap wordt medisch gezien niet geteld vanaf de dag van de bevruchting, maar vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Dat betekent dat de telling al start op een moment dat je nog niet zwanger bent. Waarom doet men dat zo? Omdat de exacte dag van bevruchting meestal niet met zekerheid gekend is. De eerste dag van de laatste menstruatie is voor de meeste vrouwen wel duidelijk te bepalen en biedt dus een vast startpunt.

Gemiddeld vindt de eisprong en bevruchting ongeveer 14 dagen later plaats. Daarom spreken we vaak over een verschil van ongeveer twee weken tussen de “zwangerschapsduur” en de werkelijke tijd sinds de conceptie. Als je bijvoorbeeld 10 weken zwanger bent volgens de medische telling, is de bevruchting ongeveer 8 weken geleden gebeurd. Het vervelende is dat in België de telling vanaf de conceptie gebruikt wordt in alle wetten die gaan over rechten & plichten. Dit kan dus heel veel verwarring geven. Je denk bijvoorbeeld dat je 22 weken zwanger bent maar bent volgens de wettelijke telling 20 weken zwanger.

Op onze website volgen we steeds de medische telling omdat die voor ouders het meest gekend is tenzij anders vermeld.

Weken en dagen: hoe wordt dat genoteerd?

Een zwangerschap wordt altijd uitgedrukt in volledige weken en bijkomende dagen. Men noteert dit als bijvoorbeeld: 21 weken en 6 dagen of 22 weken en 0 dagen. De dagen worden geteld van dag 0 tot dag 6. Zodra dag 6 voorbij is, start een nieuwe week.

Dat betekent dat:

• 21 weken en 6 dagen (21w6d)
• de volgende dag 22 weken en 0 dagen (22w0d) wordt

Er wordt dus niet afgerond. Pas wanneer de volledige week bereikt is, springt de telling naar het volgende weekcijfer. Dat kan belangrijk zijn, omdat bepaalde medische richtlijnen of wettelijke bepalingen gekoppeld zijn aan een exacte zwangerschapsduur in weken en dagen.

Waarom is die telling soms zo belangrijk?

Voor veel ouders zijn weken en dagen gewoon een manier om de groei van hun baby te volgen. Maar wanneer een zwangerschap anders loopt dan gehoopt, kunnen die cijfers plots een grotere betekenis krijgen. Ze kunnen verbonden zijn aan medische beslissingen, registraties of wettelijke bepalingen. Dat maakt het extra belangrijk dat je goed begrijpt hoe de telling gebeurt. Het kan bijvoorbeeld het verschil maken ivm de achternaam van je baby en het recht op moederschapsrust. Om deze reden is het uitstellen van een bevalling of zwangerschapsafbreking soms iets om over na te denken. Als je twijfelt over je exacte zwangerschapstermijn, kan je altijd je arts of vroedvrouw vragen hoe die berekend werd en welke datum officieel wordt aangehouden. Wij weten uiteraard dat cijfers maar een deel van het verhaal vertellen. Achter elke week en elke dag schuilt een kindje dat gedragen en geliefd wordt.