Voor alles wat met rechten, plichten en wetgeving te maken heeft, maakt de Belgische wet een duidelijk onderscheid tussen een baby die levend geboren werd en een baby die dood geboren werd. Een baby die levend geboren wordt, ongeacht de zwangerschapsduur en ongeacht hoe lang je baby geleefd heeft, krijgt juridisch dezelfde rechten als elk ander kind. Dat betekent dat er ook bepaalde administratieve verplichtingen en rechten voor ouders gelden.
De wetgeving en het administratieve taalgebruik kunnen soms hard of afstandelijk aanvoelen. Aarzel daarom niet om hulp te vragen aan iemand uit je omgeving of aan een professional als het te zwaar voelt om dit zelf uit te zoeken.
Plichten
Aangifte van geboorte
Wanneer je baby levend geboren wordt, ben je wettelijk verplicht om de geboorte aan te geven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de baby geboren is. Bij deze aangifte wordt je baby officieel geregistreerd in het bevolkingsregister.
Dit geldt altijd, ongeacht:
- hoe ver de zwangerschap gevorderd was
- hoe lang je baby geleefd heeft
Aangifte van overlijden
Wanneer je baby overlijdt, moet het overlijden worden aangegeven bij de burgerlijke stand van de plaats waar het overlijden plaatsvond. Dat kan een andere gemeente zijn dan waar je baby geboren werd. Bijvoorbeeld wanneer je baby naar een ander ziekenhuis werd overgebracht of thuis overleden is. De aangifte kan door de ouders gebeuren, maar meestal neemt de uitvaartondernemer dit op zich. Bij deze aangifte wordt een toelating voor vervoer en begrafenis of crematie afgeleverd. Wanneer de geboorteaangifte en overlijdensaangifte samen gebeuren, wordt je baby meteen opgenomen in het overlijdensregister.
Verplichting tot begrafenis of crematie
Omdat een levend geboren baby juridisch als persoon wordt erkend, geldt bij overlijden ook de wettelijke verplichting tot begraven of cremeren. De ouders mogen zelf kiezen of hun baby begraven of gecremeerd wordt. Dit is vaak geen makkelijke keuze. Lees zeker onze pagina om je op weg te helpen.
Rechten
Recht op moederschapsrust
Wanneer je baby levend geboren werd, heeft de moeder recht op moederschapsrust (bevallingsverlof) volgens de normale regels. Dit verlof blijft dus gelden, ook wanneer je baby kort na de geboorte overlijdt.
Startbedrag (geboortepremie)
Bij de geboorte van een levende baby heb je als ouder recht op een startbedrag, het vroegere kraamgeld of geboortepremie. Ook als je kindje stilgeboren wordt, heb je hier recht op als je meer dan 27w5d ver bent in de zwangerschap. Meer weten over hoe je je weken en dagen berekent? Neem dan een kijkje op onze pagina.
Vanaf 2019 spreken we in Vlaanderen van een ‘Groeipakket’. Hierin zitten onder meer het startbedrag (de vroegere kraamgeld/geboortepremie) en het basisbedrag (de vroegere kinderbijslag) vervat. Het startbedrag is een vast bedrag dat elk kind dat in Vlaanderen gedomicilieerd is, ontvangt bij de geboorte. Dat bedrag is voor elk kind gelijk en bedraagt 1.269,22 EUR. Indien je tijdens je zwangerschap nog geen startbedrag had aangevraagd, moet je dit zelf nog doen. Je hebt tijd tot vijf jaar na de geboorte.
Aanvragen van een startbedrag (kraamgeld) doe je:
- bij de uitbetaler van je huidig groeipakket (als je al kinderen hebt)
- bij een uitbetaler naar keuze (als je nog geen andere kinderen hebt)
FONS (publieke uitbetaler) en de private uitbetalers Infino, My Family, Kidslife en Parentia zijn de vijf nieuwe uitbetalers vanaf 2019. Iedere uitbetaler betaalt, zoals al het geval was in de ‘oude’ kinderbijslagregeling, dezelfde bedragen uit. De bedragen verschillen dus niet maar de uitbetalers kunnen wel eigen accenten leggen in hun dienstverlening. Let op, alle websites en formulieren van deze uitbetalers zijn gebaseerd op ‘babygeluk’ en ‘happy moments’, haal dus even diep adem voor je je aanvraag in orde brengt (of vraag iemand uit je omgeving om dit voor jou te doen, zodat je de confrontatie niet hoeft aan te gaan).
Kinderbijslag/ basisbedrag
Als je kindje stil geboren wordt of sterft binnen de eerste maand na de geboorte, heb je geen recht op een basisbedrag (vroegere kinderbijslag), behalve als je kindje toevallig op de eerste dag van de maand geboren werd. Je moet dit altijd apart aanvragen op basis van een origineel uittreksels uit de geboorteakte. Hier vind je meer informatie over specifieke situaties die jou misschien kan helpen.
Bij het overlijden van een opgroeiend kind stopt helaas ook de uitbetaling van het basisbedrag/ kindergeld. Deze stopzetting zal automatisch worden doorgevoerd, omdat het overlijden van je kind automatisch door het kadaster naar het dossier Groeipakket wordt doorgestuurd. Als ouders moet je dus zelf geen contact opnemen met de uitbetaler of documenten doorsturen.
Het recht op kindergeld dooft uit op het einde van de maand waarin je kind(je) is overleden. De laatste uitbetaling gebeurt nog omstreeks de 8e van de daaropvolgende maand.