Cremeren of begraven?

Wanneer je kindje overlijdt, komt er op een moment ook een heel praktische vraag: kiezen we voor cremeren of begraven? Het is een beslissing die niemand ooit had willen nemen. En toch is het een keuze die gemaakt moet worden. Er is geen juiste of foute weg, alleen wat op dat moment voor jullie als ouders het meest kloppend voelt. Cremeren of begraven is wettelijk verplicht bij elk overlijden vanaf een zwangerschapsduur na 180 dagen na conceptie.

We zetten de mogelijkheden en hun eigenheid rustig naast elkaar.

Cremeren

Bij crematie wordt je kindje na het afscheid gecremeerd. Nadien ontvangen jullie de as, die een bijzondere en tastbare betekenis kan krijgen. De as kan je dan bijhouden, uitstrooien of verwerken in een juweel, glas of kunst. De laatste jaren wordt er steeds meer voor crematie gekozen, ook voor kinderen.

Veel ouders ervaren bij crematie de mogelijkheid om hun kindje dichtbij te houden. De as kan thuis bewaard worden in een urne op een bijzonder koesterplekje, een knuffelurne of iets wat dicht aansluit bij je wensen. Er wordt daarom vaak meer vrijheid en flexibiliteit ervaren. Zo kan as, volgens de wettelijke mogelijkheden ook worden uitgestrooid op een betekenisvolle plek. Bijvoorbeeld de zee of een tuin.

Heb je liever een plekje om naartoe te gaan of wil je de assen niet thuis bewaren dan kan de urne ook worden bijgezet in een columbarium op de begraafplaats. Dit biedt een vaste herdenkingsplek buitenshuis, terwijl het om crematie gaat. Wanneer je kiest voor een columbarium (of een urnegraf), is het belangrijk om rekening te houden met de duurtijd van de concessie. Zo’n plaats wordt toegekend voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld 10, 20 of 30 jaar, afhankelijk van de gemeente). Nadien kan een verlenging nodig zijn. Het is goed om je hierover vooraf te laten informeren, zodat je weet wat dit op lange termijn betekent. Na afloop van een consessie kan je natuurlijk ook altijd een aanvraag indien bij de stad of je gemeente om de urne terug te krijgen.

Sommige ouders vinden troost in de nabijheid en beweeglijkheid die crematie biedt. Anderen ervaren het gemis van een vaste plek juist als moeilijk. Ook dat is heel persoonlijk.

Begraven

Bij een begrafenis krijgt je kindje een eigen rustplaats op een begraafplaats of begraafpark. Dat kan in een kinderperk, op een sterrenweide of in een familiegraf, afhankelijk van wat jullie wensen zijn en wat lokaal mogelijk is.

Veel ouders ervaren bij begraven de zekerheid van een tastbare, vaste plek. Het geeft een concrete plaats om naartoe te gaan, om stil te zijn, te praten, te zitten, bloemen neer te leggen of een kaarsje te branden. Het voelt ook vaak aan als een blijvend monument. Een naamsteen of grafmonument kan helpen om het bestaan van je kindje zichtbaar en erkend te maken. Hier zijn de laatste jaren ook heel mooie en kindvriendelijke alternatieven voor. Neem zeker een kijkje op onze pagina met mooie voorbeelden onderaan. Voor sommige ouders is verbondenheid met familie heel belangrijk en kiezen indien dat er is voor het bijzetten in een familiegraf, zodat hun kindje deel blijft uitmaken van de grotere familiegeschiedenis. Bij een plek buitenshuis kan deze plek ook een bijzondere betekenis krijgen en zo ook onderdeel worden van rituelen op vaste momenten. Denk maar aan verjaardagen, bijzondere dagen of feestdagen.

Ook bij een graf werk je meestal met een concessie voor een bepaalde duur. De termijn en voorwaarden verschillen per gemeente. Het kan helpend zijn om daar tijdig duidelijkheid over te krijgen.

Voor sommige ouders brengt een fysieke plek rust en houvast. Anderen ervaren het als zwaar dat hun kindje op één specifieke plaats ligt. Ook hier bestaat geen juiste of foute keuze.

Veelgestelde vragen

Hoe snel moeten we beslissen tussen cremeren en begraven?

In België vindt een uitvaart meestal plaats binnen enkele dagen tot een week na het overlijden. Om alles ook geregeld te krijgen vragen ze je om de keuze tussen cremeren of begraven vaak snel te maken. Heb je toch meer tijd nodig dan kan je uitvaartondernemer altijd bij de stad of gemeente een aanvraag doen om wat meer tijd te krijgen. Je hoeft niet alle vervolgbeslissingen meteen definitief vast te leggen. Bij crematie kan een urne bijvoorbeeld tijdelijk bewaard worden, zodat je later in alle rust kan beslissen over een definitieve bestemming. Vraag gerust aan de uitvaartondernemer welke termijnen er concreet gelden in jullie situatie.

Kunnen we de urne eerst thuis houden en later nog een andere keuze maken?

Ja dat kan zeker. Een urne kan thuis bewaard worden en later nog:
– bijgezet worden in een columbarium
– begraven worden in een urnegraf
– bijgezet worden in een familiegraf
– uitgestrooid worden (volgens de wettelijke mogelijkheden)
Een keuze voor tijdelijke bewaring betekent dus niet dat alles vastligt. Veel ouders ervaren het als helpend om zichzelf eerst tijd te gunnen.

Wat is een columbarium precies?

Een columbarium is een muur, gebouwtje of stuk grond op de begraafplaats met nissen waarin urnes worden bijgezet. Het biedt een vaste herdenkingsplek buitenshuis, terwijl je voor crematie kiest. Net zoals bij een graf werk je meestal met een concessie voor een bepaalde duur (bijvoorbeeld 10, 20 of 30 jaar, afhankelijk van de gemeente). Informeer je goed over de termijn en de mogelijkheden tot verlenging.

Hoe zit het met de duurtijd van een concessie?

Een concessie is het recht om een graf of columbariumnis te gebruiken voor een bepaalde periode. De duur verschilt per gemeente. Vaak gaat het om 10, 20 of 30 jaar. Na afloop kan een verlenging mogelijk zijn, mits aanvraag en betaling. Het is goed om te weten dat dit een administratieve en financiële keuze op lange termijn kan zijn. Twijfel je hierover? De begraafplaatsbeheerder of uitvaartondernemer kan jullie hierover correct informeren.

Zijn er speciale mogelijkheden voor kindergraven of sterrenweides?

Veel begraafplaatsen voorzien een kinderperk of sterrenweide. Dat is een aparte, vaak zachter ingerichte zone voor baby’s en kinderen. De mogelijkheden verschillen per gemeente. Soms zijn er specifieke regels rond grafmonumenten of decoratie. Informeer je daarom altijd lokaal naar wat kan en mag.

Moeten we kiezen voor de begraafplaats waar we wonen?

Je bent niet verplicht om begraven te worden in de gemeente waar je gedomicilieerd bent. Je kunt kiezen voor een andere plaats, bijvoorbeeld waar je bent geboren of waar je familie woont. Heb je een mooie begraafplats gezien die goed aanvoelt durf dan zeker daarvoor te kiezen. Omdat je geen inwoner bent kan het wel zijn dat er extra kosten bijkomen maar daar kan de stad/gemeente of je uitvaartondernemer je wegwijs in maken.

Mag as uitgestrooid worden waar wij dat willen?

De wetgeving rond asbestemming is duidelijk geregeld in België.
Uitstrooiing kan:
op de strooiweide van de begraafplaats
op zee (via erkende organisaties)
op een andere toegelaten plaats, mits toestemming van de eigenaar
Vrije uitstrooiing in publieke ruimtes is meestal niet toegelaten. Laat je dus goed informeren over wat wettelijk mogelijk is in jullie regio. Je kan ook altijd kiezen om de as te verdelen en slechts deels uit te strooien.

Wat als we later verhuizen?

Dat is een begrijpelijke zorg. Bij crematie biedt een urne flexibiliteit: ze kan worden meegenomen of later alsnog een andere bestemming krijgen.Bij een graf of columbarium blijft de rustplaats verbonden aan die locatie. Sommige ouders vinden dat net waardevol; anderen ervaren dat als een beperking. Ook dit is een persoonlijke afweging.