Ga naar de inhoud

Voor ouders van lieve klasgenootjes

Aan de lieve ouder die nu leest

Je kind maakt op dit moment iets heel ingrijpends mee: het verlies van een klasgenootje of schoolgenootje. Scholen proberen dit verlies zo goed mogelijk op te vangen en kinderen te ondersteunen in wat ze voelen en meemaken. Ook jij als ouder speelt daarin een belangrijke rol. Misschien ben je zelf geraakt door wat er gebeurd is, en tegelijk wil je er zijn voor je kind.

Dat kan vragen oproepen. Wat zeg je wel of niet? Hoe reageer je op verdriet of vragen? Wanneer is iets normaal en wanneer maak je je zorgen?
We willen je met deze pagina graag wat houvast bieden.

Eerst even geruststellen

Wat jullie meemaken, is uitzonderlijk. Het is heel normaal dat dit je uit evenwicht brengt en dat je misschien niet goed weet hoe je hiermee om moet gaan.
Er is geen juiste manier om hiermee om te gaan. Elk kind, elk gezin en elk verdriet is anders.
Je mag vertrouwen op jezelf én op de veerkracht van je kind. Kinderen verwerken verlies vaak op hun eigen manier en in hun eigen tempo. Ze kunnen het ene moment heel verdrietig zijn en het volgende moment weer spelen of lachen. Dat kan verwarrend zijn voor volwassenen, maar voor kinderen is dit een heel normale manier van omgaan met verdriet.

Op deze pagina vind je enkele handvatten die kunnen helpen om je kind te ondersteunen. Ook geven we aan wanneer het goed kan zijn om extra hulp in te schakelen.

10 tips om je kind te ondersteunen

  1. Erken het verlies
    Geef je kind erkenning in wat hij of zij meemaakt, in hoe het zich voelt. Minimaliseer niets. Vermijd uitspraken als ‘Je kende hem toch niet zo goed’. Elk verlies mag gevoeld worden.
  2. Wees eerlijk 
    Geef duidelijke, eerlijke uitleg, aangepast aan de leeftijd van je kind. Gebruik hierbij heldere taal. Je mag gerust het woord ‘dood’ gebruiken. Wind er geen onnodige doekjes om en vermijd verhullende woorden zoals ‘in slaap gevallen’, ‘op reis vertrokken’, ‘ster of engel geworden’.
  3. Het niet weten is ook oké
    Kinderen kunnen onverwachte of moeilijke vragen stellen. Beantwoord deze rustig en eenvoudig.  Durf ook aan te geven dat je het antwoord niet kent. Geef de vraag dan terug: wat denkt hij of zij zelf? Of ga samen op onderzoek.
  4. Alle emoties mogen er zijn
    Verdriet, boosheid, verwarring of geen reactie, alles mag er zijn. Iedereen reageert anders en de meeste reacties zijn normaal. Dit hangt heel erg af van de aard van je kind en van zijn of haar connectie met het overleden klasgenootje. 
  1. Blijf nabij
    Word niet meteen ongerust als je kind weinig deelt. Herhaal regelmatig dat je er bent. Om te luisteren en vragen te beantwoorden. En vertel dat het ook oké is om met iemand anders te praten, zoals een lotgenootje of leerkracht. 
  2. Volg het ritme van je kind
    Kinderen zijn geen kleine volwassenen, ze hebben een eigen manier van omgaan met verdriet, die we als ouder niet altijd begrijpen. Wees geduldig. Rouw komt in golven. En zeker bij kinderen kunnen deze verschillende gevoelens elkaar soms snel opvolgen. Net was je kind nog superverdrietig en even later is hij of zij weer vrolijk en druk in de weer. Geef de ruimte, tijd en vrijheid om dit verdriet op zijn of haar manier en ritme te verwerken.
  3. Deel je eigen gevoelens
    Toon gerust ook je eigen verdriet, vertel over jouw gevoelens. Je kind mag zien dat je ook geraakt bent. Dat is veilig, verbindend en leerrijk voor je kind. 
  4. Symbolen en rituelen kunnen troosten 
    Het kan troostend zijn om creatief bezig te zijn, symboliek te integreren of een ritueel vorm te geven. Dat kan van alles zijn. Een tekening maken, een kaarsje branden, herinneringen ophalen en verzamelen in een boekje, een kaartje aan de ouders schrijven, een herinneringendoos maken, een herdenkingshoekje inrichten,…
  5. Rouw tijdens spel of creativiteit
    Het is heel normaal dat je kind het verlies van zijn of haar klasgenootje verwerkt in spel, tekeningen en creativiteit. Dit kan er soms vreemd of confronterend uitzien voor jou, maar het is een gezonde manier van rouwen. Op die manier kan je kind gevoelens en gebeurtenissen herhalen, aanpassen of ‘controleren’ op een manier die veilig voelt. Als ouder ga je hier best rustig en open mee om zonder meteen te corrigeren of het gedrag te stoppen. Luister en observeer wat je kind uitdrukt en pik erop in om een gesprek te openen.
  6. Hou dagelijkse routines aan
    Ritme geeft houvast in onzekere tijden. Zoek naar een evenwicht tussen voldoende tijd en ruimte maken voor emoties en het ritme van elke dag. Probeer om zoveel mogelijk dezelfde routines aan te houden.

Wanneer extra ondersteuning helpend kan zijn

De meeste reacties van kinderen na een verlies zijn heel normaal, hoe intens of verwarrend ze soms ook kunnen aanvoelen. Toch zijn er momenten waarop het goed kan zijn om even stil te staan en extra ondersteuning te overwegen. Niet omdat er iets “mis” is, maar omdat sommige situaties net wat meer zorg en begeleiding vragen. Voel je als ouder dat je kind blijft vastlopen, of dat het moeilijk blijft om ermee om te gaan, dan kan het helpend zijn om iemand mee te laten kijken.

Signalen om op te letten

Neem gerust contact op met een huisarts, leerkracht, school of hulpverlener wanneer je merkt dat je kind:

  • langdurig somber of teruggetrokken blijft
  • veel last heeft van slaapproblemen of nachtmerries
  • extreem angstig wordt, bijvoorbeeld rond ziekte of dood
  • lichamelijke klachten heeft zonder duidelijke oorzaak (zoals buikpijn of hoofdpijn)
  • opvallend grote gedragsveranderingen vertoont, zoals boosheid, agressie of terugval in ontwikkeling
  • uitspraken doet die je ongerust maken, zoals niet meer willen leven

Ook jij als ouder

Soms voel je als ouder dat het je zelf te veel wordt.
Dat je zoekend bent, moe bent of het gevoel hebt dat je tekortschiet.
Ook dan is het helemaal oké om hulp te vragen.

Je hoeft dit niet alleen te dragen.
Hulp inschakelen is geen teken van falen, maar van zorg voor je kind én voor jezelf.